Ders 11 / 11 · yaklaşık 12 dakikalık konu anlatımı
Silah Bilgisi ve Atış
Silah bilgisi dersi; ateşli silahın parçalarını, fişeğin yapısını, nişan almayı, atış güvenliği kurallarını ve özel güvenlik görevlisinin silah kullanma sınırlarını anlatır. Atış sınavına girecek adaylar için güvenlik kuralları özellikle önemlidir.
Hap bilgiler
Silah Bilgisi ve Atış Esasları
- Ateşli silahlarda 4 ana sistem: Gövde (Çerçeve), Kapak Takımı (Sürgü), Namlu ve Şarjör.
- Namlunun içindeki girintilere YİV, çıkıntılara SET denir. Yiv ve set mermiye kendi ekseni etrafında dönme (takla atmadan gitme) verir.
- Çap (Kalibre): Karşılıklı iki SET arasındaki mesafedir (Örn: 9x19 mm Parabellum).
- Doğru nişan hattı: Gez ve Arpacık üst kenarları aynı hizada, hedefin alt orta noktasına (6 hizası) odaklanılır; net görülmesi gereken ARPACIK'tır.
1. Silahın Parçaları ve Temel Kavramlar
Tabancalarda dört ana sistem bulunur: gövde (çerçeve), kapak takımı (sürgü), namlu ve şarjör.
| Parça / kavram | Görevi |
|---|---|
| Namlu | Çekirdeğin yön aldığı borudur. |
| Yiv ve set | Namlu içindeki helezon şeklindeki girintiler (yiv) ve çıkıntılar (set); çekirdeğe kendi ekseni etrafında dönme kazandırarak dengeli ve isabetli uçmasını sağlar. |
| Çap (kalibre) | Karşılıklı iki set arasındaki mesafe, yani namlu iç çapı (ör. 9 mm). |
| Şarjör | Fişeklerin yerleştirildiği ve yay yardımıyla sırayla besleme konumuna getirildiği parça. |
| Sürgü (kapak) | Atıştan sonra geri gidip boş kovanı atar, ileri gelirken yeni fişeği yatağa sürer. |
| Horoz | Tetiğe basınca serbest kalıp iğneye vurur. |
| İğne | Kapsüle vurarak ateşlemeyi başlatır. |
| Arpacık / gez | Arpacık namlu ağzındaki ön nişangâh; gez arkadaki oyuklu nişangâhtır. |
Toplu tabancada (revolver) fişekler döner bir tamburda bulunur. 9x19 mm ifadesinde 9 kalibreyi (mm), 19 kovan uzunluğunu (mm) gösterir.
2. Fişek (Mühimmat)
Fişek dört parçadan oluşur: kovan, barut (sevk barutu), kapsül ve çekirdek.
- Kovan: Diğer parçaları bir arada tutan gövde.
- Kapsül: İğnenin vuruşuyla alev üretip barutu ateşler.
- Barut: Yanarak oluşan gazlarla çekirdeği iter.
- Çekirdek (mermi): Namludan çıkıp hedefe giden parça.
Atıştan sonra silahın geriye itmesine geri tepme, çekirdeğin sert yüzeye çarpıp yön değiştirmesine sekme (rikoşe) denir. Etkili menzil isabetli ve etkili atış yapılabilen mesafe, azami menzil ise çekirdeğin gidebileceği en uzak mesafedir.
Konu anlatımının devamı
Bu dersin konu anlatımında ayrıca şu bölümler var:
- 3. Nişan Alma ve Atış Tekniği
- 4. Atış Güvenliği Kuralları
- 5. Hukuki Çerçeve
Ders için seçilmiş anlatım videosu da uygulamada: Silah Bilgisi Genel Tekrar.
Konu anlatımının tamamını okuSınavda en çok karıştırılanlar
- Fişek: kovan, barut, kapsül, çekirdek. Barutu KAPSÜL ateşler.
- Çap = karşılıklı iki SET arası mesafe.
- Nişanda net görülen ARPACIKTIR.
- Her silah dolu kabul edilir; parmak karar verilene kadar tetik dışında.
- Tutuklukta namlu güvenli yönde tutulur, namluya bakılmaz.
- Silah kanunu 6136.
Örnek sorular
Doğru bildiğin şıkka dokun; cevabın hemen kontrol edilir. Bu dersin toplam 49 sorusunu uygulamada çözebilirsin.
[GÖRSELLİ SORU] Yukarıdaki nişan hattı şemasına göre doğru nişan alma sırasında GEZ ve ARPACIK nasıl konumlandırılmalı ve atıcının gözü hangisini net görmelidir?
- Arpacık gez boşluğunun tam ortasında ve üst kenarları aynı hizada olmalı; göz ARPACIĞI net görmelidir
- Arpacık gezin çok üzerinde olmalı; göz yalnızca hedefi net görmelidir
- Arpacık sağa yaslanmalı; göz gezi net görmelidir
- Gez ve arpacık birbirine değmelidir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Arpacık gez boşluğunun tam ortasında ve üst kenarları aynı hizada olmalı; göz ARPACIĞI net görmelidir — Doğru nişan hattında arpacık gez boşluğunun tam ortasında ve üst seviyeleri aynı hizada olur; insan gözü aynı anda üç noktayı netleyemediği için net görülmesi gereken ARPACIK'tır. (Silah Bilgisi ve Atış Eğitimi)
Ateşli silahlarda namlunun içindeki helozonik çıkıntılara (SET) bağlı olarak, karşılıklı iki set arasındaki mesafeye ne ad verilir?
- Yiv
- Çap (Kalibre)
- İlk hız
- Mermi yolu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çap (Kalibre) — Namlu içindeki girintilere yiv, çıkıntılara set, karşılıklı iki set arasındaki mesafeye ise çap (kalibre) denir. (Silah Bilgisi Müfredatı)
Atış güvenliğinin en temel kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
- Silah boşmuş gibi davranmak
- Her silahı dolu kabul etmek ve namluyu daima güvenli bir yöne tutmak
- Silahı her zaman parmak tetikteyken taşımak
- Silahı dolu halde arkadaşa uzatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Her silahı dolu kabul etmek ve namluyu daima güvenli bir yöne tutmak — Her silah dolu kabul edilir, namlu güvenli yöne tutulur ve atış kararı verilmeden parmak tetiğe konmaz. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi ve Atış Emniyeti)
Atış kararı verilene kadar işaret parmağının yeri neresi olmalıdır?
- Tetiğin üzerinde
- Tetik korkuluğunun dışında, gövdenin yan tarafında düz
- Namlu ağzının önünde
- Şarjör yuvasının içinde
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tetik korkuluğunun dışında, gövdenin yan tarafında düz — Parmak, atış kararı verilene kadar tetik korkuluğunun dışında ve gövdeye paralel tutulur. (ÖGG Temel Eğitim — Atış Emniyeti)
Bir fişeğin (mühimmatın) temel parçaları hangileridir?
- Çekirdek, kovan, barut ve kapsül
- Namlu, sürgü, kabza ve tetik
- Gez, arpacık, horoz ve iğne
- Şarjör, yay, kapak ve tabla
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çekirdek, kovan, barut ve kapsül — Fişek; çekirdek (mermi), kovan, sevk barutu ve kapsülden oluşur. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi)
Fişekte iğnenin çarpmasıyla ateşlenerek barutu tutuşturan parça hangisidir?
- Çekirdek
- Kapsül
- Kovan
- Şarjör
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kapsül — Kapsül, iğnenin vuruşuyla alev üreterek kovan içindeki barutu ateşler. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi)
Tabancada fişeklerin yerleştirildiği ve fişekleri sırayla yatağa sürülmek üzere besleyen parça hangisidir?
- Şarjör
- Namlu
- Gez
- Tetik korkuluğu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Şarjör — Şarjör, fişekleri yay yardımıyla sırasıyla besleme konumuna getirir. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi)
Yarı otomatik tabancada atıştan sonra boş kovanı dışarı atan ve yeni fişeği yatağa süren hareketli parça hangisidir?
- Kabza
- Sürgü (kapak)
- Şarjör tabanı
- Arpacık
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sürgü (kapak) — Atışın geri tepme enerjisiyle geri giden sürgü kovanı atar, ileri gelirken yeni fişeği yatağa sürer. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi)
9x19 mm olarak ifade edilen tabanca fişeğinde 9 sayısı neyi ifade eder?
- Fişeğin kalibresini (çekirdek çapını, mm)
- Şarjör kapasitesini
- Etkili menzili (metre)
- Kovan uzunluğunu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fişeğin kalibresini (çekirdek çapını, mm) — 9x19 mm'de 9 kalibreyi (çap, mm), 19 kovan uzunluğunu (mm) belirtir. (ÖGG Temel Eğitim — Silah Bilgisi)
Silah üzerinde nişan almayı sağlayan, namlu ağzına yakın ön kısımdaki nişangâh hangisidir?
- Gez
- Arpacık
- Horoz
- Tetik
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Arpacık — Arpacık namlu ağzı tarafındaki ön nişangâh, gez ise arka taraftaki oyuklu nişangâhtır. (ÖGG Temel Eğitim — Nişan Alma)
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun
- 5188 sayılı Kanun md. 7, 8
- 5237 sayılı TCK md. 25
- ÖGG temel eğitim müfredatı – Silah Bilgisi ve Atış