Ders 5 / 11 · yaklaşık 12 dakikalık konu anlatımı
Güvenlik Sistem ve Cihazları
Bu ders, özel güvenlik görevlisinin kullandığı cihazları tanıtır: X-ray, metal dedektörleri, kamera sistemleri, alarm dedektörleri ve geçiş kontrol sistemleri. Sorular genellikle "bu cihaz ne işe yarar / bu kısaltma neyin kısaltması / X-ray'de bu renk ne demek" şeklindedir.
Hap bilgiler
Güvenlik Sistem ve Cihazları (X-Ray & Dedektörler)
- X-Ray cihazında ORGANİK maddeler (patlayıcılar, uyuşturucu, gıda, ahşap) TURUNCU/KAHVERENGİ görünür.
- İNORGANİK ağır metaller (çelik silah, demir bıçak) MAVİ/LACİVERT görünür.
- KARIŞIK maddeler veya hafif metaller (alüminyum, cam, tuz) YEŞİL görünür.
- El dedektörü incelenen kişinin vücuduna temas ettirilmeden, 2,5 - 5 cm mesafeden paralel tutulur.
- Kalp pili taşıyan kişiler metal dedektörlerden (kapı/el) geçirilmez, elle kaba üst araması yapılır.
1. X-Ray (Röntgen) Bagaj Kontrol Cihazları
X-ray cihazı, çanta ve eşyaların içini açmadan görüntüler. Maddeler yoğunluklarına ve atom numaralarına göre farklı renklerde görünür.
| Renk | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Turuncu / kahverengi | Organik maddeler | Patlayıcı, uyuşturucu, gıda, kumaş, ahşap, sıvı |
| Yeşil | Karışık veya hafif inorganik maddeler | Plastik-metal karışımı, alüminyum, cam |
| Mavi / lacivert | Ağır inorganik maddeler (metaller) | Tabanca, bıçak, çelik |
| Siyah | Işının geçemediği çok yoğun cisim | İçeriği görülemez; bagaj durdurulur ve elle aranır |
Dikkat: Patlayıcılar ve uyuşturucu organik olduğu için TURUNCU görünür. Silah ve bıçak MAVİ görünür. Siyah görünen yoğun cisim görülmüşse bagaj mutlaka açtırılır.
- Siyah-beyaz (B/W) mod renkleri kaldırarak şekil ve yoğunluğun incelenmesini kolaylaştırır.
- Tünel girişindeki kurşunlu perdeler radyasyonun dışarı sızmasını önler; perdeler elle kaldırılmaz, tünele el sokulmaz.
- Eşyalar bant üzerine aralıklı ve düz konur; üst üste konan eşyalar görüntüyü karmaşıklaştırır.
2. Metal Dedektörleri
Kapı tipi (duyarlı kapı) metal dedektörü, içinden geçen kişinin üzerindeki metalleri algılar. Hassasiyeti, korunan yerin risk düzeyine göre yetkili kişilerce ayarlanır.
- Alarm çalarsa kişinin üzerindeki metal eşyalar sepete konur ve kişi tekrar geçirilir.
- Alarm devam ederse el tipi dedektörle noktasal kontrol yapılır.
- El tipi dedektör vücuda değdirilmeden, 2,5-5 cm mesafeden ve paralel tutulur.
- Tarama sistematik yapılır: baştan ayağa, ön ve arka yüz atlanmadan.
- Kalp pili taşıyan kişiler dedektörden geçirilmez; alternatif kontrol uygulanır.
Konu anlatımının devamı
Bu dersin konu anlatımında ayrıca şu bölümler var:
- 3. Kamera Sistemleri (CCTV)
- 4. Alarm Sistemleri ve Dedektörler
- 5. Geçiş Kontrol ve Diğer Sistemler
Ders için seçilmiş anlatım videosu da uygulamada: Güvenlik Sistem ve Cihazları Genel Tekrar.
Konu anlatımının tamamını okuSınavda en çok karıştırılanlar
- X-ray: organik turuncu, karışık yeşil, metal mavi, siyah = elle ara.
- DVR analog, NVR IP kamera kaydeder.
- PTZ = Pan-Tilt-Zoom.
- PIR ısı/hareket, manyetik kontak kapı-pencere açılmasını algılar.
- El dedektörü 2,5-5 cm mesafeden, temas ettirilmeden kullanılır.
- Panik butonu SESSİZ alarm üretir.
Örnek sorular
Doğru bildiğin şıkka dokun; cevabın hemen kontrol edilir. Bu dersin toplam 42 sorusunu uygulamada çözebilirsin.
[GÖRSELLİ SORU] Yukarıdaki X-Ray bagaj kontrol ekranı şemasında TURUNCU (A) ve MAVİ (B) renkte görünen maddeler sırasıyla hangi gruba aittir?
- A: Organik maddeler (Patlayıcı/Uyuşturucu) — B: İnorganik metaller (Silah/Çelik)
- A: Ağır metaller — B: Sıvı ve gıda maddeleri
- A: Cam ve alüminyum — B: Plastik maddeler
- A: Kurşun levha — B: Kağıt ve tekstil
Cevabı göster
Doğru cevap: A) A: Organik maddeler (Patlayıcı/Uyuşturucu) — B: İnorganik metaller (Silah/Çelik) — X-Ray cihazlarında karbon bazlı organik maddeler (patlayıcılar, uyuşturucu, gıda) Turuncu/Kahverengi; yüksek atom numaralı inorganik metaller (tabanca, bıçak) Mavi/Lacivert görünür. (Güvenlik Sistem ve Cihazları Eğitimi)
El tipi metal arama dedektörü kullanılırken incelenen kişinin vücudundan ne kadar mesafede tutulmalıdır?
- Vücuda tam temas ettirilerek
- 2,5 - 5 cm mesafede paralel tutularak
- 30 - 40 cm uzaktan
- Sadece baş hizasında
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2,5 - 5 cm mesafede paralel tutularak — El dedektörü vücuda temas ettirilmeden 2,5 - 5 cm mesafeden gezdirilir. (Güvenlik Sistem ve Cihazları Müfredatı)
Kapalı devre kamera sisteminin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
- GPS
- CCTV
- LED
- UPS
Cevabı göster
Doğru cevap: B) CCTV — CCTV (Closed Circuit Television), kapalı devre kamera sistemidir. (ÖGG Temel Eğitim — Güvenlik Sistem ve Cihazları)
Ortamdaki ısı değişimini (vücut ısısı yayan hareketi) algılayarak alarm veren dedektör hangisidir?
- PIR (pasif kızılötesi) hareket dedektörü
- Manyetik kontak
- Duman dedektörü
- Su baskın dedektörü
Cevabı göster
Doğru cevap: A) PIR (pasif kızılötesi) hareket dedektörü — PIR dedektörleri, ortamda hareket eden ısı kaynaklarının yaydığı kızılötesi ışınımı algılar. (ÖGG Temel Eğitim — Alarm Sistemleri)
Kapı ve pencerelerin açılmasını algılamak için kasa ve kanada karşılıklı takılan alarm elemanı hangisidir?
- Manyetik kontak
- Cam kırılma dedektörü
- PIR dedektörü
- Isı dedektörü
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Manyetik kontak — Manyetik kontak; iki parçası birbirinden ayrıldığında (kapı/pencere açıldığında) alarm üretir. (ÖGG Temel Eğitim — Alarm Sistemleri)
Elektrik kesintisinde güvenlik sistemlerinin çalışmaya devam etmesini sağlayan kesintisiz güç kaynağının kısaltması nedir?
- UPS
- DVR
- PIR
- RFID
Cevabı göster
Doğru cevap: A) UPS — UPS (kesintisiz güç kaynağı), elektrik kesildiğinde sistemleri akü ile bir süre çalıştırır. (ÖGG Temel Eğitim — Güvenlik Sistem ve Cihazları)
Analog kameraların görüntülerini kaydeden cihaz hangisidir?
- DVR (dijital video kaydedici)
- UPS
- Turnike
- Metal dedektör
Cevabı göster
Doğru cevap: A) DVR (dijital video kaydedici) — DVR analog kameraların, NVR ise IP kameraların görüntülerini kaydeder. (ÖGG Temel Eğitim — Kamera Sistemleri)
Parmak izi, yüz, avuç içi damar yapısı veya iris tanıma ile çalışan geçiş kontrol sistemlerine ne ad verilir?
- Mekanik sistemler
- Biyometrik sistemler
- Manyetik sistemler
- Hidrolik sistemler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Biyometrik sistemler — Kişinin fiziksel özelliklerine dayanan tanıma sistemleri biyometrik sistemlerdir. (ÖGG Temel Eğitim — Geçiş Kontrol Sistemleri)
Kapı tipi metal arama dedektöründen geçen kişide alarm çalarsa yapılması gereken nedir?
- Kişi geri gönderilip bir daha alınmaz
- Kişinin üzerindeki metal eşyalar çıkarılarak tekrar geçmesi sağlanır, gerekirse el tipi dedektörle kontrol edilir
- Alarm görmezden gelinir
- Kişi hemen gözaltına alınır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kişinin üzerindeki metal eşyalar çıkarılarak tekrar geçmesi sağlanır, gerekirse el tipi dedektörle kontrol edilir — Alarm durumunda metal eşyalar sepete konur, kişi tekrar geçirilir; alarm sürerse el tipi dedektörle noktasal kontrol yapılır. (ÖGG Temel Eğitim — Arama Cihazları)
X-ray cihazında içi görülemeyen, SİYAH görünen yoğun bir cisim tespit edildiğinde ne yapılmalıdır?
- Bagaj hiçbir işlem yapılmadan geçirilir
- Bagaj durdurulur ve elle aranır
- Cihaz kapatılır
- Bagaj sahibine iade edilip uzaklaştırılır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bagaj durdurulur ve elle aranır — Siyah alan ışınların geçemediği yoğunluğu gösterir; içeriği doğrulanamayan bagaj mutlaka elle aranır. (ÖGG Temel Eğitim — X-Ray Cihazları)
Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- ÖGG temel eğitim müfredatı – Güvenlik Sistem ve Cihazları
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (kamera kayıtları)