Özel Güvenlik Tedbirleri

1. Risk, Risk Analizi ve Güvenlik Planlaması

Risk, gelecekte meydana gelebilecek ve istenmeyen sonuçlara yol açabilecek bir olayın gerçekleşme ihtimalidir. Tehdit; korunan değerlere zarar verebilecek kişi, olay veya durumdur (hırsızlık, sabotaj, terör, yangın). Zafiyet ise tehditlerin kullanabileceği güvenlik açığıdır.

Risk analizi; tehditleri, zayıf noktaları ve olası zararları önceden belirleyip tedbirleri buna göre planlama çalışmasıdır. Değerlendirilirken tehlikenin türü ve kaynağı, gerçekleşme olasılığı, gerçekleşirse etkisi, çevre şartları, insan faktörü ve mevcut önlemler dikkate alınır.

Güvenlik planlamasının 4 özelliği (sık sorulur)

• Dinamik olmalıdır: Değişen tehditlere göre güncellenebilmelidir.
• Caydırıcı olmalıdır: Önlemler görünür olmalı, suç işlemeyi düşüneni vazgeçirmelidir.
• Maliyet-fayda dengesi gözetilmelidir: En pahalı önlem değil, en verimli önlem seçilir.
• Özgürlük-güvenlik dengesi gözetilmelidir: Önlemler kişisel özgürlükleri aşırı kısıtlamamalıdır.

Dikkat: Soru genellikle "hangisi güvenlik planlamasının özelliklerinden değildir?" şeklinde gelir. Bu dört madde dışındaki seçenek (ör. "sabit ve değişmez olmalıdır") yanlıştır.

Derinlemesine (katmanlı) güvenlik: Tesisin dış çevresinden (duvar, çit, aydınlatma) bina girişine (kontrol noktası) ve kritik odalara (kartlı geçiş, kasa) kadar art arda tedbirler kurulur; biri aşılırsa diğeri devreye girer. Duvar, tel örgü, bariyer, turnike ve kilitle sağlanan güvenliğe fiziki güvenlik denir.

2. Kontrol Noktaları

Kontrol noktası, belirli bir alanın giriş ve çıkışını denetlemek için kurulan güvenlik uygulamasıdır (AVM, hastane, fabrika, site girişleri). Amaç; suç unsuru taşıyan kişi, araç ve eşyanın girişini önlemek ve tehlikeleri erken tespit etmektir. Kontrol noktaları sabit (her gün aynı yerde) veya seyyar (miting, etkinlik gibi geçici durumlar için) olabilir.

Kontrol noktasında bulunması gereken 4 personel

Kontrol herkese ayrım gözetmeksizin aynı usulle, kibar ve titiz şekilde uygulanır. Giriş ve çıkış yolları birbirine karışmayacak şekilde ayrılır.

Özellikli şahıslar

• Değerli eşya taşıyan kişi: Bu bilgi yüksek sesle söylenmez; kişinin güvenliği tehlikeye atılmaz.
• Ruhsatlı silah taşıyan kişi: Ruhsat ile silah eşleştirilir; taşıma mı bulundurma mı olduğuna bakılır, kurum talimatı uygulanır.
• Hasta, engelli ve yaşlılar: İncitmeden, bekletmeden, küçük düşürmeden kontrol edilir.
• Çocuklar: Suç aleti çocuklara verilebileceği için kontrol dışı bırakılmaz; temas en aza indirilerek kontrol edilir.
• Hamileler: Dedektörden geçmek istemezse zorlanmaz, alternatif yöntemle kontrol edilir.
• Kalp pili taşıyanlar: Metal dedektörlerden geçirilmez; alternatif kontrol yapılır.

Personel ve ziyaretçi kontrolü

Personel kartıyla yalnızca yetkili olduğu alanlara girer. Ziyaretçinin kimliği kontrol edilir, ziyaret edilecek kişi teyit edilir, kayıt tutulur ve ziyaretçi kartı verilip çıkışta geri alınır. Mesai dışında listede olmayan kişi, yetkili amirden teyit alınmadan içeri alınmaz.

Araç kontrolü

Araç plakası ve giriş izni kontrol edilir, aracın altı araç altı arama aynasıyla incelenir, bagaj gözle kontrol edilir. Özel güvenlik görevlisinin aracın içini araması yetkisi yoktur; şüphe halinde genel kolluğa haber verilir.

Dikkat: Kontrol sırasında yasaklı veya suç teşkil eden eşya bulunursa tutanakla emanete alınır ve genel kolluğa bildirilir.

Sınavda en çok karıştırılanlar

• Devriye en az 2 kişiyle yapılır; aynı güzergâh ve saat sürekli kullanılmaz.
• Planlı, rutin, dairesel ve geri dönüşlü devriye birer YÖNTEMDİR, çeşit değildir.
• Kontrol noktası personeli: yönlendirici, kontrol görevlisi, koruma görevlisi, sorumlu.
• Şüpheli pakete dokunulmaz, 100 m boşaltılır, yakınında telsiz/telefon kullanılmaz.
• Her delil bulgudur, her bulgu delil değildir.
• Parmak izi tasnif EDİLEBİLİR.
• Olay yerinde en yetkili kişi Cumhuriyet savcısıdır.

Örnek sorular

Doğru bildiğin şıkka dokun; cevabın hemen kontrol edilir. Bu dersin toplam 43 sorusunu uygulamada çözebilirsin.

1. Özel güvenlik görevlilerinin koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlarda yaya veya araçlı olarak yaptıkları gezinmeye ne ad verilir?

   1. Nokta görevi
   2. Devriye
   3. Kontrol noktası
   4. Refakat
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Devriye — Görev alanında suçları önlemek ve güvenliği sağlamak amacıyla yapılan hareketli göreve devriye denir ve en az iki personelle yapılır. (Özel Güvenlik Tedbirleri Ders Notları)

2. Devriye görevlilerinin görev bölgesini çok iyi tanıması ve kritik noktaları kontrol ederek ilerlemesi hangi devriye yöntemidir?

   1. Planlı devriye
   2. Rastgele devriye
   3. Dairesel devriye
   4. Geri dönüşlü devriye
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Planlı devriye — Belirlenen güzergâh ve saat planına göre yapılan devriye planlı devriyedir. (Özel Güvenlik Tedbirleri Müfredatı)

3. Bir tesisin korunmasında duvar, tel örgü, bariyer, turnike ve kilit gibi önlemlerle sağlanan güvenlik türüne ne ad verilir?

   1. Fiziki güvenlik
   2. Personel güvenliği
   3. Bilgi güvenliği
   4. Haberleşme güvenliği
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Fiziki güvenlik — Duvar, çit, bariyer, kapı, kilit ve turnike gibi engellerle sağlanan güvenlik fiziki güvenliktir. (ÖGG Temel Eğitim — Özel Güvenlik Tedbirleri)

4. Güvenlik tedbirleri planlanmadan önce korunacak yerin tehditlerini, zayıf noktalarını ve olası zararları belirleme çalışmasına ne denir?

   1. Devriye
   2. Risk analizi
   3. Tahliye planı
   4. Olay yeri incelemesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Risk analizi — Risk analizi; tehditlerin, zafiyetlerin ve olası etkilerin belirlenerek tedbirlerin buna göre planlanmasıdır. (ÖGG Temel Eğitim — Özel Güvenlik Tedbirleri)

5. Devriye görevinde her gün aynı saatte ve aynı güzergâhı izlemek neden yanlıştır?

   1. Yakıt tüketimini artırdığı için
   2. Devriyenin hareketleri tahmin edilebilir hale gelip suç işlemek isteyenlere fırsat verdiği için
   3. Raporlamayı zorlaştırdığı için
   4. Görevlinin dinlenmesini engellediği için
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Devriyenin hareketleri tahmin edilebilir hale gelip suç işlemek isteyenlere fırsat verdiği için — Devriye saat ve güzergâhı değiştirilmelidir; aksi halde düzen öğrenilir ve boşluklar istismar edilir. (ÖGG Temel Eğitim — Devriye Usulleri)

6. Nöbet devir tesliminde aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?

   1. Devir tesliminin sözlü yapılıp kayıt tutulmaması
   2. Görev yerinin, teçhizatın ve önceki vardiyadaki olayların kontrol edilerek tutanakla teslim alınması
   3. Yeni görevli gelmeden görev yerinin terk edilmesi
   4. Yalnızca anahtarların teslim edilmesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Görev yerinin, teçhizatın ve önceki vardiyadaki olayların kontrol edilerek tutanakla teslim alınması — Görevli, yerine gelen görevliye teçhizatı ve önemli olayları kayıtla devretmeden görev yerini terk etmemelidir. (ÖGG Temel Eğitim — Nöbet ve Devir Teslim)

7. Giriş kontrol noktasında yapılan uygulamalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Tanıdık kişiler kontrol dışı bırakılabilir
   2. Kontrol, ayrım gözetmeksizin herkese aynı usulle uygulanmalıdır
   3. Yalnızca şüpheli görünen kişiler kontrol edilir
   4. Kontrol sırasında kimlik bilgileri sosyal medyada paylaşılabilir
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Kontrol, ayrım gözetmeksizin herkese aynı usulle uygulanmalıdır — Giriş kontrolü eşitlik ilkesine uygun, ayrım gözetmeksizin ve kişilik haklarına saygı içinde uygulanır. (5188 s. Kanun md. 7; ÖGG Temel Eğitim)

8. Korunan alanda sahipsiz (şüpheli) bir paket fark eden özel güvenlik görevlisinin ilk yapması gereken nedir?

   1. Paketi açarak içine bakmak
   2. Paketi güvenli bir yere taşımak
   3. Pakete dokunmadan çevreyi boşaltmak, alanı emniyete almak ve genel kolluğa haber vermek
   4. Paketi suyla ıslatmak
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Pakete dokunmadan çevreyi boşaltmak, alanı emniyete almak ve genel kolluğa haber vermek — Şüpheli paket kesinlikle elle müdahale edilmeden emniyet şeridine alınır, çevre boşaltılır ve genel kolluk (bomba imha) çağrılır. (ÖGG Temel Eğitim — Şüpheli Paket Prosedürü)

9. Şüpheli paket bulunan alanda telsiz ve cep telefonu kullanımıyla ilgili doğru davranış hangisidir?

   1. Pakete yakın mesafede telsiz ve telefon kullanılmamalıdır
   2. Pakete yaklaşıp fotoğrafı çekilmelidir
   3. Telsizle paketin yanından sürekli bilgi verilmelidir
   4. Telefon el feneri olarak kullanılıp paket incelenmelidir
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Pakete yakın mesafede telsiz ve telefon kullanılmamalıdır — Bazı düzenekler radyo frekansıyla tetiklenebileceğinden paketin yakınında telsiz ve cep telefonu kullanılmaz. (ÖGG Temel Eğitim — Şüpheli Paket Prosedürü)

10. Güvenlik görevlisinin vardiya boyunca yaşanan önemli olayları, saatleriyle birlikte kaydettiği belgeye ne ad verilir?

    1. Nöbet (olay) defteri
    2. Zimmet fişi
    3. Kimlik kartı
    4. Görev belgesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Nöbet (olay) defteri — Nöbet/olay defteri, vardiyadaki olayların, kontrollerin ve devir tesliminin kayıt altına alındığı belgedir. (ÖGG Temel Eğitim — Raporlama)

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

• 5188 sayılı Kanun md. 7
• 5271 sayılı CMK md. 90, 134-138 ve Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği
• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
• ÖGG temel eğitim müfredatı – Güvenlik Tedbirleri