Ders 3 / 11 · yaklaşık 15 dakikalık konu anlatımı

Uyuşturucu Madde Bilgileri

Özel güvenlik görevlisi; AVM, okul çevresi, terminal, otopark gibi alanlarda uyuşturucu kullanımı ve satışıyla karşılaşabilir. Bu ders maddeleri tanımayı, kullanım belirtilerini fark etmeyi, yasal düzenlemeleri ve karşılaşıldığında ne yapılacağını anlatır. Sınavda genellikle 2-3 soru çıkar.

Hap bilgiler

Uyuşturucu Madde Suçları ve TCK Maddeleri

TCK 188: Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunu düzenler.
TCK 190: Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma ve özendirme suçunu düzenler.
TCK 191: Kullanmak için uyuşturucu madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak (2 yıldan 5 yıla kadar hapis).
Affa uğramış olsa bile uyuşturucu suçlarından mahkûm olanlar veya soruşturması/kovuşturması devam edenler ÖGG olamaz.

1. Temel Kavramlar

Uyuşturucu madde; belirli dozda alındığında merkezi sinir sistemini etkileyerek kişinin akli, fiziki ve psikolojik dengesini bozan, alışkanlık ve bağımlılık yapan, kişide ve toplumda ekonomik ve sosyal çöküntüye yol açan, kullanımı ve satışı kanunlarla yasaklanmış doğal, yarı sentetik veya sentetik maddelerdir.

Kavram	Anlamı
Bağımlılık	Kişinin zararını bildiği halde maddeyi bırakamaması.
Psikolojik bağımlılık	Maddeyi ruhsal olarak sürekli istemek, onsuz yapamayacağını hissetmek.
Fiziksel bağımlılık	Vücudun maddeye alışması; madde kesilince bedensel belirtiler ortaya çıkar.
Tolerans	Aynı etkiyi almak için dozu sürekli artırma ihtiyacı.
Yoksunluk	Madde alınamayınca ortaya çıkan titreme, terleme, ağrı, huzursuzluk gibi belirtiler.
Aşırı doz (altın vuruş)	Vücudun kaldıramayacağı miktarda alım; solunum durması ve ölüme yol açabilir.

Başlama nedenleri arasında merak, arkadaş ısrarı ve özenme en sık görülenlerdir. Araştırmalar kullanıcıların büyük çoğunluğunun maddeyi tanıdığı birinden aldığını gösterir.

2. Uyuşturucuların Sınıflandırılması

Elde edilişine göre	Örnekler
Doğal (bitkisel)	Afyon (haşhaş), esrar (Hint keneviri), koka yaprağı
Yarı sentetik	Morfin, eroin, kodein, kokain, crack
Sentetik	Amfetamin, metamfetamin, ecstasy, captagon, LSD, sentetik kannabinoid (bonzai)

Etkisine göre	Örnekler	Göz bebeği
Merkezi sinir sistemini yavaşlatanlar	Afyon, morfin, eroin, kodein, yatıştırıcı ilaçlar	Küçülür (iğne ucu)
Merkezi sinir sistemini uyaranlar	Kokain, crack, amfetamin, metamfetamin, ecstasy, captagon	Büyür
Hayal gösterenler (halüsinojenler)	LSD, meskalin, esrar, sentetik kannabinoid	Büyüyebilir, gözler kızarır
Uçucu maddeler	Tiner, bali (yapıştırıcı), çakmak gazı, benzin	—

Konu anlatımının devamı

Bu dersin konu anlatımında ayrıca şu bölümler var:

3. Başlıca Maddeler
4. Kullanım Belirtileri ve Şüpheli Durumlar
5. Kaçakçılık ve Yasal Düzenlemeler
6. Özel Güvenlik Görevlisi Ne Yapmalı?

Ders için seçilmiş anlatım videosu da uygulamada: Uyuşturucu Madde Bilgileri.

Konu anlatımının tamamını oku

Sınavda en çok karıştırılanlar

Afyon türevleri göz bebeğini küçültür, uyarıcılar büyütür.
Haşhaş ekimini TMO düzenler; ekim illerini Cumhurbaşkanı kararı belirler.
Kokain Güney Amerika'daki koka bitkisinden, LSD ergot mantarından, esrar dişi Hint kenevirinden elde edilir.
Okul, yurt, hastane çevresinde 200 metre içinde satış cezayı yarı oranında artırır.
Tolerans: dozu artırma ihtiyacı; yoksunluk: madde kesilince ortaya çıkan belirtiler.

Örnek sorular

Doğru bildiğin şıkka dokun; cevabın hemen kontrol edilir. Bu dersin toplam 50 sorusunu uygulamada çözebilirsin.

Türk Ceza Kanununun 188. maddesi hangi suçu düzenler?
1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
2. Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
3. Uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma
4. Etkin pişmanlık
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti — TCK 188, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretini düzenler. (5237 s. TCK md. 188)
Türk Ceza Kanununun 191. maddesinde aşağıdakilerden hangisi suç olarak düzenlenmiştir?
1. Kullanmak için uyuşturucu madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak
2. Yalnızca uyuşturucu madde imal etmek
3. Yalnızca uyuşturucu madde ihraç etmek
4. Reçeteli ilacı eczaneden satın almak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kullanmak için uyuşturucu madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak — TCK 191, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak fiillerini kapsar. (5237 s. TCK md. 191)
Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi için TCK 191/1'de öngörülen hapis cezası aşağıdakilerden hangisidir?
1. Altı aydan bir yıla kadar
2. Bir yıldan iki yıla kadar
3. İki yıldan beş yıla kadar
4. Beş yıldan on yıla kadar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki yıldan beş yıla kadar — Birinci fıkra iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörür. (5237 s. TCK md. 191/1)
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu Türk Ceza Kanununun hangi maddesinde düzenlenmiştir?
1. Madde 188
2. Madde 190
3. Madde 191
4. Madde 192
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Madde 190 — Kullanılmasını kolaylaştırma ve özendirme TCK 190'da düzenlenmiştir. (5237 s. TCK md. 190)
Bulundurulan uyuşturucu maddenin ticaret suçunu (TCK 188) mü yoksa kullanmak için bulundurma suçunu (TCK 191) mü oluşturduğunun tespitinde belirgin rol oynayan husus nedir?
1. Maddenin cinsi
2. Bulundurulan miktar tek başına
3. Bulundurmanın amacı
4. Bulunduğu yerin türü
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bulundurmanın amacı — Ayrımda belirleyici olan bulundurmanın amacıdır. (Yargıtay CGK, 2018/208 E., 2020/522 K.)
Kullanma amacı dışında bir amaçla (ör. satmak için) uyuşturucu madde satın alan kişi bakımından hangisi doğrudur?
1. TCK 191 suçu oluşur
2. Koşulları varsa TCK 188'deki ticaret suçu oluşur
3. Hiçbir suç oluşmaz
4. Yalnızca idari yaptırım uygulanır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Koşulları varsa TCK 188'deki ticaret suçu oluşur — 191, yalnızca kullanmak amacıyla yapılan fiilleri kapsar; başka amaçla temin edilmesi halinde 188 gündeme gelir. (5237 s. TCK md. 188 ve 191; Yargıtay uygulaması)
TCK 191 kapsamında uygulanan denetimli serbestlik tedbiri hakkında hangisi doğrudur?
1. Yalnızca kullanma ve kullanmak için bulundurma suçlarında uygulanır; 188 ve 190 kapsamında uygulanmaz
2. İmal ve ticaret suçlarında da uygulanır
3. Hiçbir uyuşturucu suçunda uygulanmaz
4. Yalnızca 190. maddede uygulanır
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yalnızca kullanma ve kullanmak için bulundurma suçlarında uygulanır; 188 ve 190 kapsamında uygulanmaz — 191'deki tedavi ve denetimli serbestlik mekanizması imal, ticaret ve kolaylaştırma suçlarında uygulanmaz. (5237 s. TCK md. 191/8)
5188 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisinden mahkûm olmamak, affa uğramış olsa bile özel güvenlik görevlisi olmanın şartıdır?
1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları
2. Trafik kabahatleri
3. İdari para cezası gerektiren fiiller
4. Yalnızca park yasağı ihlali
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları — Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından mahkûmiyet, affa uğramış olsa bile engeldir. (5188 s. Kanun md. 10/d-2)
Hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından devam eden soruşturma veya kovuşturma bulunan kişi için hangisi doğrudur?
1. Özel güvenlik görevlisi olabilir
2. Özel güvenlik görevlisi olma şartını taşımaz
3. Yalnızca silahsız görev yapabilir
4. Yalnızca ek eğitimle görev yapabilir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Özel güvenlik görevlisi olma şartını taşımaz — Bu suçlardan hakkında devam eden soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şarttır. (5188 s. Kanun md. 10/d-3)
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik temel eğitiminde okutulan derslerden biridir?
1. Uyuşturucu Madde Bilgileri
2. Muhasebe
3. Vergi Hukuku
4. Yabancı Dil
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Uyuşturucu Madde Bilgileri — Uyuşturucu Madde Bilgileri, Yönetmelik Ek-11'de yer alan temel eğitim derslerindendir. (5188 Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik Ek-11)

Dayanak mevzuat ve kaynaklar

5237 sayılı TCK md. 188, 190, 191, 192
2313 sayılı Kanun, 3298 sayılı Kanun, 5607 sayılı Kanun
EGM Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı yayınları
Sağlık Bakanlığı (AMATEM, ALO 191)